GÜS, TEKSTİL ATIKLARINA ÇÖZÜM OLABİLİR

26 Eylül 2025

Yayımlanan son rapor, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) politikalarının küresel tekstil atık sorununa karşı çözümler sunabileceğini ortaya koydu.

Ellen MacArthur Foundation, “Tekstil için Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) Politikasının Sınırlarını Zorlamak” isimli bir rapor hazırladı. Rapor, giderek büyüyen tekstil atığı sorunu karşısında, döngüsel ekonomi odaklı yaklaşımların, bir çözüm sunduğuna dikkat çekiyor. Bu yaklaşımın önemli bir parçası olan Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) politikalarının, tekstil atıklarının yönetiminde kritik bir rol oynadığına işaret ediyor. GÜS, üreticilere ürünlerinin ömrü sona erdiğinde bu ürünlerin toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi konusunda sorumluluk yüklüyor. Doğru şekilde tasarlandığında, GÜS, tekstil atıklarının toplanması, yeniden kullanımı ve geri dönüşümü için gerekli finansmanı sağlayarak sürecin maliyetini dengelemeye yardımcı oluyor. Ayrıca küresel malzeme akışında şeffaflık ve izlenebilirlik sağlıyor ve döngüsel ekonomi altyapısına yapılan yatırımları teşvik ediyor. GÜS politikası, döngüsel ekonomiye geçiş için bir başlangıç noktası olarak görülüyor. GÜS, döngüsel tasarımı teşvik ederek, tekstil ürünlerinin kullanım ömrünü uzatmayı ve çevresel etkileri azaltmayı hedefliyor.

Şirketler neler yapabilir?

Tekstil atık sorununu çözmek sadece yasal düzenlemelerle mümkün değil. İşletmelerin gönüllü eylemleri ile bu sorunun çözümüne katkıda bulunması büyük önem taşıyor. Özellikle gönüllü GÜS planlarının kurulması, ilerlemenin hızlanmasını sağlayabiliyor. Koordineli ve birleşik sanayi eylemleri, doğrusal ekonomik modele meydan okuyarak tekstil ürünlerinin ve malzemelerinin yeniden kullanımı ve geri dönüşümüne büyük katkı sunuyor. Raporda işletmelerin atması gereken adımlar ise şöyle sıralanıyor:

• Ürünlerin döngüsel ekonomi prensiplerine uygun olarak tasarlanması,

• Marka iş birlikleri ile döngüsel iş modellerinin benimsenmesi,

• Malzemelerin kullanım ömrü sona erdiğinde yeniden dolaşıma girmesini sağlayacak ortak altyapıya yatırım yapılması.