YAPAY BİR FOTOĞRAF = BİR ŞİŞE SU

21 Ocak 2026

Bir soru soruyorsunuz. Bir görsel üretiyorsunuz. Sekiz saniyelik bir video istiyorsunuz. Ve farkında olmadan birkaç şişe su tüketiyorsunuz. Nasıl mı oluyor?

Yapay zekâ, ekran başında doğal kaynaklara zarar vermiyor gibi görünse de perde arkasında ciddi bir su ayak izi bırakıyor. Uzmanların hesaplamalarına göre, veri merkezlerini ayakta tutan soğutma sistemleri ve elektrik üretimi nedeniyle yapay zekâ uygulamaları, her işlemde görünmez bir su tüketimine yol açıyor.

ChatGPT gibi metin tabanlı yapay zekâ araçlarında tek bir soru, en iyimser senaryoda birkaç yudum suya denk geliyor. Ancak işin içine elektrik üretimi de katıldığında tablo değişiyor: Her soru, yaklaşık yarım su bardağına kadar su tüketimi anlamına geliyor. Her gün milyonlarca soru sorulduğu düşünüldüğünde su sorunu büyüyecek gibi duruyor.

Yapay zekâ; binlerce güçlü işlemciyle çalışan veri merkezlerinde çalışır. Bu makineler çok ısınır. Isıyı düşürmek için su bazlı soğutma sistemleri kullanılır. Buharlaştırılan su tekrar kullanılmaz. En büyük doğrudan su tüketimi buradan gelir. Yapay zekâ çok fazla elektrik tüketir. Elektrik termik santrallerde, nükleer santrallerde üretilirken soğutma amacıyla büyük miktarda su kullanılır. Bu da dolaylı su tüketimidir.

Bir Yapay Zekâ Fotoğrafı: Yarım Litrelik Şişeye Yakın

Görsel üretimi çok daha fazla su harcanması demek. Gemini, ChatGPT ve benzeri sistemlerle üretilen tek bir fotoğraf, kullanılan modele ve kaliteye göre en az bir su bardağı, çoğu durumda birkaç bardak, yüksek detaylı üretimlerde ise neredeyse yarım litrelik bir su şişesi kadar dolaylı su tüketimine yol açabiliyor.


Asıl çarpıcı tablo ise video üretiminde ortaya çıkıyor. Gemini, Midjourney, Kling ve benzeri yapay zekâ araçlarıyla üretilen sadece 8 saniyelik bir video için en az 1 şişe, ortalama kullanımda 2–3 yarım litrelik şişe, yüksek çözünürlük ve karmaşık sahnelerde ise 5–6 şişeye eşdeğer su harcanmış oluyor. Yani birkaç saniyelik bir video, bir insanın bir günde içtiği sudan fazlasına denk bir dolaylı tüketime yol açabiliyor.

Uzmanlara göre asıl risk, tek tek işlemler değil; ölçek. Her gün milyonlarca fotoğraf, video ve metin üretiliyor. Bu da yapay zekâyı, sessiz ama hızla büyüyen bir su tüketicisi haline getiriyor. Özellikle su stresi yaşayan bölgelerde bulunan veri merkezleri, bu tartışmayı daha da kritik hale getiriyor. Yapay zekâ hayatı kolaylaştırıyor olabilir. Ama her tıklamada, bir yerlerde musluk sessizce akıyor.